Ghost - chương sao lưu và phục hồi ổ cứng

GHOST - CHƯƠNG TRÌNH SAO LƯU VÀ PHỤC HỒI Ổ CỨNG

1. Giới thiệu sơ lược về Ghost

          Khi máy tính của bạn bị hư hỏng, không thể khởi động được nữa, việc bạn phải làm là cài lại Windows thì mới có thể sử dụng máy tiếp tục được. Tuy nhiên nếu phải cài lại Windows (mất khoảng 30 phút) và cài lại toàn bộ những ứng dụng khác, cũng như thiết lập, cấu hình lại cho cái máy tính như lúc đầu thì... bạn sẽ phải mất cả ngày, tốn khá nhiều thời gian. Để tiết kiệm được khoản thời gian này thì bạn nên sử dụng Ghost. Vì đó là cách tốt nhất để sao lưu data, proram, driver, cấu hình thiết lập máy, nói chung là mọi thứ trên ổ cứng của bạn. Cái tên Ghost thực sự đã nói lên tất cả về khả năng mà chương trình này có thể làm. Chương trình Ghost tạo ra một ảnh (image), đây là một tập tin nén khổng lồ chứa tất cả các data cũng như cấu trúc trên ổ cứng của bạn vào thời điểm mà ta thực hiện ghost, để rồi sau đó ta có thể yên tâm .. vọc cái ổ cứng của mình, fdisk, format, Uprage, cài thử một phần mềm mới .... mà không hề lo lắng gì đến dữ liệu cũ của mình, nếu cần thiết, chỉ với vài thao tác đơn giản, bạn đã lại có được một hệ thống y như cũ.

          Ngoài ra, Ghost còn giúp cho bạn sao chép dữ liệu và cấu trúc hệ thống từ partition này sang partition khác, từ disk này sang disk khác mà không hề sai sót gì

          Phiên bản mới ổn định nhất hiện nay là Ghost 11.0.0.1520 (Ghost 14 cũng đã có luôn rồi, nhưng Ghost 11 hiện là phiên bản tốt nhất). Ghost có sẵn trên đĩa CD Hiren's BootCD, khi boot bằng đĩa CD này thì bạn có thể chọn khởi động Ghost, không cần phải cài đặt cho mất công hoặc download Ghost 11 tại đây (trong tập tin tải về bao gồm Ghost.exe chạy trong môi trường DOS, Ghost32.exe chạy trên Windows, GhostSrv.exe cho việc ghost qua mạng và GhostExp.Exe để xem/chỉnh sửa nội dung tập tin *.GHO chạy trong môi trường Windows)

          Tuy nhiên, trước khi đi vào phần 2, xin bỏ chút thì giờ để xem thêm một tí kiến thức phụ: Disk và Partition. Disk hiển nhiên là ổ đĩa, đây chính là ổ đĩa cứng mà bạn đi mua, hay hiểu là Physical Disk (ổ đĩa vật lý). Còn Partition đó là Phân vùng đĩa (Logic Disk), nếu ta mở Windows lên thấy trong máy tính của ta có ổ C và D, ta nói nó có 2 ổ đĩa, điều này đúng không? Hiển nhiên là...chưa chắc, nó có thể chỉ là 2 partition. Một ổ đĩa vật lý (là một cái ổ đĩa bạn cầm được trên tay và có giá vài chục tới vài trăm USD), có thể chia thành nhiều partition (ta có thể gọi là các ổ đĩa luận lý), và với mỗi ỗ đĩa luận lý đó ta có thể truy xuất, format từng cái một mà không hề ảnh hưởng tới cái kia, cứ như là nó hoàn toàn tách biệt với nhau. Giống như là bạn có vài cái ổ đĩa, thực ra các bạn cũng có thể thiết lập cho một ổ vật lý là một ổ luận lý, nhưng thông thường thì với dung lượng ổ cứng lớn như hiện nay (vài chục đến vài trăm GigaByte) thì chúng ta nên (chứ không bắt buộc) chia nó thành nhiều ổ luận lý để dễ sử dụng và lưu trữ dữ liệu.

2. Sử dụng Ghost

Để có thể ghost (theo thói quen của dân IT, đã biến danh từ để chỉ một phần mềm thành động từ để chỉ hành động sao lưu và phục hồi ổ cứng) thì trước tiên bạn phải vào MS DOS. Bạn cũng có thể cài Ghost vào Windows để chạy trên nền Windows, nhưng như thế sẽ rất phức tạp và chiếm khá nhiều dung lượng ổ cứng. Vì vậy bạn có thể sử dụng đĩa Hiren's BootCD để boot vào DOS, tại dấu nhắc dòng lệnh bạn gõ chữ "ghost" và Enter là sẽ vào được ngay giao diện chính của chương trình

   a. Tạo file ảnh - sao lưu ổ cứng :

          Để tạo file ảnh cho ổ cứng, tức là muốn sao lưu ổ cứng tại thời điểm ta chọn thì ta có 2 hình thức sao lưu. Một là sao lưu partition (thường thì chúng ta sao lưu phân vùng chứa hệ điều hành, tức ổ đĩa C:). Hai là sao lưu toàn bộ ổ đĩa (với điều kiện là phải có từ 2 ổ đĩa vật lý trở lên. Thường ta sao lưu Partition nên ở đây tôi sẽ hướng dẫn ở đây, đối với Disk thì tương tự.

     - Tại giao diện chính của chương trình, bạn chọn Local > Partition > To Image (như hình trên)

     - OK ở màn hình tiếp theo (nếu chỉ có một ổ đĩa, hoặc chọn ổ đĩa cần sao lưu rồi OK)

     - Chọn Partition cần sao lưu và bấm OK

     - Chọn nơi sao lưu và đặt tên cho file ảnh. Bạn cũng có thể ghi thêm chú thích cho file ảnh này tại khung Image file desciption. Bấm nút Save để lưu lại

     - Tiếp đến Ghost sẽ hỏi bạn có muốn nén tập tin này lại không, bạn chọn Hight để nén ở mức cao nhất. Khi chọn hình thức nén file ảnh, thì file ảnh của bạn sẽ có dung lượng nhỏ hơn, tuy nhiên thời gian phục hồi cũng sẽ lâu hơn (nhưng không đáng kể cho lắm, vì vậy khuyên bạn nên nén lại để tiết kiệm dung lượng địa)

     - Chọn YES ở thông báo hiện ra để chương trình tiến hành sao lưu (chọn NO thì sẽ được đưa về cửa sổ chính của chương trình, xem như bạn chưa làm gì cả)

     - Khi thông báo như sau hiện ra tức là đã sao lưu hoàn tất

   b. Phục hồi từ file ảnh :

     - Tại giao diện chính của chương trình, bạn chọn Local > Partition > From Image

     - Chỉ ra nơi lưu file ảnh trước đó > Open > chọn OK ở màn hình tiếp theo

     - Chọn ổ đĩa cần phục hồi và nhấp OK

     - Chọn Partition muốn phục hồi và nhấp OK

     - Chọn YES ở thông báo hiện ra để chương trình bắt đầu phục hồi ổ cứng cho bạn (hoặc NO nếu có thay đổi ý kiến)

     - Khi thông báo sau hiện ra tức là đã phục hồi thành công, chọn Reset Computer để khởi động lại máy tính

Tuy nhiên đôi khi không thuận lợi như vậy, bạn sẽ gặp phải một vài thông báo lỗi và bạn cần phải đọc hiểu được các thông báo lỗi này để tự tìm cách khắc phục. Nếu gặp phải thông báo Decompress thì coi như file ảnh của bạn đã bị hỏng và không sửa được hoặc do lỗi ổ cứng và không thể bung file ghost ra được, cần sửa lỗi ổ cứng trước khi tiến hành ghost

Hình trên nghĩa là phiên bản Ghost không tương thích, yêu cầu phiên bản mới hơn

   c. Sao chép Partition - sao chép Disk

Ngoài chức năng tạo tập tin ảnh để sao lưu Partition và Disk ra thì Ghost còn một chức năng khác nữa là nhân bản ổ cứng. Bạn có một Partition hay một Disk và muốn có một Partition/Disk khác nữa giống y chang như Partition/Disk gốc cả về cấu trúc lẫn dữ liệu có trên đó nhưng lại không muốn tạo tập tin ảnh. Bạn có thể dùng Ghost để nó giúp bạn thực hiện điều này

Tại giao diện chính của chương trình bạn chọn Local > Disk > To Disk (nếu muốn chép nguyên cả đĩa cứng này sang đĩa cứng khác) hoặc Local > Partition > To Partition (nếu muốn chép Partition này sang Partition khác)

Tiếp đến bạn chọn Disk/Partition nguồn (cần sao chép), rồi chọn tiếp Disk/Partition đích. Khi thông báo sau hiện ra thì bạn chọn YES để quá trình sao chép được thực hiện

   d. Bảo mật file ảnh :

Để bảo mật file ảnh, tức là không cho ai đó có thể dùng GhostEXP.exe để xem nội dung trong file ảnh, hoặc không cho phục hồi từ file ảnh đó nếu không biết password. Bạn sẽ tiến hành đặt password cho file ảnh như sau:

Tại giao diện chính của chương trình bạn chọn Options

Chuyển sang tab Security, đánh dấu chọn "Encrypt all created images with a password, "-pwd" > chọn tiếp Accept

Sau đó bạn quay lại giao diện chính của chương trình và tiến hành tạo file ảnh bình thường. Khi đó chương trình sẽ yêu cầu bạn đặt password cho file ảnh này (tối đa là 10 ký tự)